W eksperymentach zastosowano odpowiednio zniekształcone bodźce marketingowe, które prezentowano badanym. Efektem była zmiana posiadanych przez nich doświadczeń. Szczególnie interesujące było to, że modyfikacja zawartości pamięci dokonywała się w taki sposób, że człowiek nie był świadomy wpływu prezentowanych bodźców na pamięć wcześniej spostrzeganych zdarzeń. Zmienione "wspomnienia" były traktowane przez badanych jako ich własne, oryginalne. I jako takie oddziaływały one na aktualne zachowanie i postępowanie człowieka, w tym szczególnie na jego decyzje.

"Paradoksalność tej sytuacji polega na tym, że badany często twierdził, iż w swoich wyborach kieruje się własnym doświadczeniem, którego nigdy w istocie nie nabył" - zwracają uwagę naukowcy z SWPS. Psycholodzy podkreślają, że pamięć jest podstawą naszej świadomości i tożsamości. W związku z tym manipulowane modyfikacje zapamiętanych treści poprzez celowo zniekształcone bodźce mają wpływ na całość psychofizyczną człowieka. Szczególnie, że nie wiadomo, jak daleko muszą pójść zmiany w tym, co pamiętamy, aby skutecznie zostały one zaburzone przez celowe zniekształcenie spostrzeganych bodźców. Z tego względu zjawisko to wydaje się być dość niebezpieczne, szczególnie w kontekście możliwości sterowania opinią publiczną.

"Przeprowadzone badania eksperymentalne w paradygmacie wstecznego kształtowania pamięci pokazują psychologiczny mechanizm zniekształcania w pamięci wcześniej nabytego doświadczenia przez reklamy produktów konsumpcyjnych" - podkreślają naukowcy z SWPS. Podobnie można manipulować opiniami dotyczącymi wcześniej spostrzeżonych i zapamiętanych wydarzeń politycznych.

W praktyce wsteczne kształtowanie pamięci stwarza możliwości bycia wykorzystanym do kontrolowania opinii i nabytego doświadczenia w dziedzinie zachowań konsumenckich i wyborczych, dodają naukowcy. MWE

bsz